СИСТЕМАТИЗАЦІЯ ПРАКТИК ЗАБЕЗПЕЧЕННЯ ЯКОСТІ ПРОФЕСІЙНОЇ ОСВІТИ В ІСЛАНДІЇ ТА БЕЛЬГІЇ
Анотація
Актуальність: забезпечення якості професійної підготовки майбутніх фахівців є найголовнішим завданням професійної освіти; покращення результатів навчання скорочуватиме кваліфікаційний розрив і підвищуватиме довіру суспільства; за сучасних умов для реформування системи професійної освіти в Україні значний інтерес становить досвід професійної підготовки молоді у країнах ЄС; зокрема, цікавим є порівняльний аналіз підходів Ісландії та Бельгії до систематизації управлінських практик, виявлення спільного та відмінного у стратегіях забезпечення якості професійної освіти в обох країнах.
Мета: виявлення спільних рис та відмінностей у підходах до забезпечення якості професійної освіти в Бельгії та Ісландії.
Методи: систематизація та порівняльний аналіз практик забезпечення якості професійної освіти в Ісландії та Бельгії.
Результати: проведено порівняльний аналіз управлінських підходів до забезпечення якості професійної освіти у закладах професійної освіти Ісландії та Бельгії, що базувався на дослідженні національних рамок, законодавства, діяльності ключових організацій, внутрішніх/зовнішніх механізмів оцінювання та ролі національних/європейських кваліфікаційних рамок.
Висновки: Ісландія використовує Ісландську агенцію із забезпечення якості (IAQA) для зовнішніх перевірок та зобов'язує заклади до внутрішнього оцінювання; у Бельгійській Фландрії діє NVAO для акредитації освіти та система валідації набутих компетентностей (VAC); у бельгійських землях Валлонії та Брюсселі за оцінювання якості закладів освіти відповідає AEQES; виявлено спільні риси у практиках забезпечення якості освіти обох країн (гармонізація європейських традицій і національних особливостей; ефективне поєднання внутрішнього самооцінювання та зовнішнього оцінювання; наявність дієвих механізмів залучення до забезпечення якості освіти усіх зацікавлені сторони; орієнтація на результати навчання; відповідність європейським рамкам EQF, EQAVET); охарактеризовано відмінності (система управління в Ісландії централізована, а в Бельгії – децентралізована; у Бельгії діє двонаціональна агенція NVAO; в Ісландії для забезпечення якості освіти використовуються цифрові журнали, а в Бельгії – система VAC; водночас забезпечення якості освіти в обох країнах є складним, особливо в різних землях Бельгії).
Ключові слова
забезпечення якості, порівняльний аналіз, Ісландська агенція забезпечення якості, професійної освіта в Ісландії, професійна освіта в Бельгії, законодавчі акти
Біографія автора
Анна Остапенко
доктор філософії, старший науковий співробітник, відділу зарубіжних систем професійної освіти, Інституту професійної освіти НАПН України, https://orcid.org/0000-0002-2669-7227, e-mail: annostapenko1989@gmail.com
Посилання
- Cedefop. (n.d.). VET in Europe database | Vocational education and training in Europe | Iceland. https://www.cedefop.europa.eu/en/tools/vet-in-europe/systems/iceland-u2.
- Government of Iceland. (n.d.). Education. https://www.government.is/topics/education/.
- Cedefop & Bruxelles Formation. (2022). Vocational education and training in Europe - Belgium: system description. Cedefop. https://www.cedefop.europa.eu/en/tools/vet-in-europe/systems/belgium-u2.
- Cedefop. (2024). Vocational education and training. https://www.cedefop.europa.eu/files/ti0224437enn_0.pdf.
- Eurydice. (n.d.). Quality assurance - Iceland. https://eurydice.eacea.ec.europa.eu/national-education-systems/iceland/quality-assurance.
- ENQA. (n.d.). Quality Board for Icelandic Higher Education. https://www.enqa.eu/membership-database/quality-board-for-icelandic-higher-education/.
- Eurydice. (n.d.). Quality assurance in higher education. https://eurydice.eacea.ec.europa.eu/eurypedia/iceland/quality-assurance-higher-education.
- Háskólinn í Reykjavík. (n.d.). Quality Management. https://www.ru.is/en/about-ru/quality/quality-assurance.
- Háskólinn í Reykjavík. (n.d.). Quality Assurance System for Learning and Teaching at Reykjavik University. https://www.ru.is/en/about-ru/quality/quality-assurance-system-for-learning-and-teaching-at-reykjavik-university.
- Eurydice. (2025). National reforms in higher education. https://eurydice.eacea.ec.europa.eu/eurypedia/iceland/national-reforms-higher-education.
- Government of Iceland. (2024). No 1165 30 September 2024 pertaining to quality assurance of learning, teaching and research in Icelandic higher education insti.https://www.government.is/library/01-Ministries/Ministry-of-Higher-Education--Science-and-Innovation/Rules%20Pertaining%20to%20QA%201165.pdf
- NVAO. (n.d.). The quality assurance system of Flanders. https://www.nvao.net/en/the-quality-assurance-system-of-flanders .
- NVAO. (n.d.). About us. https://www.nvao.net/en/about-us .
- Eurydice. (2023). Quality assurance in adult education and training. https://eurydice.eacea.ec.europa.eu/national-education-systems/belgium-flemish-community/quality-assurance-adult-education-and-training .
- European Commission. (n.d.). EQAVET National Reference Points - Employment, Social Affairs and Inclusion. https://employment-social-affairs.ec.europa.eu/policies-and-activities/skills-and-qualifications/working-together/eqavet-european-quality-assurance-vocational-education-and-training/eqavet-national-reference-points_en .
- De Vlaamse Kwalificatiestructuur. (2020). The flemish qualification framework. https://vlaamsekwalificatiestructuur.be/wat-is-vks/meer-info-en-downloads/files/Brochure_FQF_EN.pdf .
- European Commission. (2023). Quality Assurance in VET: Flemish-speaking Belgium. https://ec.europa.eu/social/BlobServlet?docId=25987&langId=en .
- Flanders.be. (2019). Policy framework for VAC at an approved validation body. https://www.vlaanderen.be/en/validation-of-acquired-competencies/policy-framework-for-vac-at-an-approved-validation-body .
- ENQA. (2021). AEQES - Agency for Quality Assurance in Higher Education. https://www.enqa.eu/membership-database/aeqes-agency-for-quality-assurance-in-higher-education/ .
- OIT/Cinterfor. (2020). A european quality framework for apprenticeships. https://www.oitcinterfor.org/sites/default/files/file_publicacion/a_european_quality_framework_for_apprenticeships_en.final_.corr_.pdf .
- European Commission. (2023). Quality Assurance in VET: French-speaking Belgium. https://ec.europa.eu/social/BlobServlet?docId=25521&langId=en .
- Translated & Transliterated
- Cedefop. (n.d.). VET in Europe database | Vocational education and training in Europe | Iceland. https://www.cedefop.europa.eu/en/tools/vet-in-europe/systems/iceland-u2 , [in English].
- Government of Iceland. (n.d.). Education. https://www.government.is/topics/education/, [in English].
- Cedefop & Bruxelles Formation. (2022). Vocational education and training in Europe - Belgium: system description. Cedefop. https://www.cedefop.europa.eu/en/tools/vet-in-europe/systems/belgium-u2 , [in English].
- Cedefop. (2024). Vocational education and training. https://www.cedefop.europa.eu/files/ti0224437enn_0.pdf , [in English].
- Eurydice. (n.d.). Quality assurance - Iceland. https://eurydice.eacea.ec.europa.eu/national-education-systems/iceland/quality-assurance , [in English].
- ENQA. (n.d.). Quality Board for Icelandic Higher Education. https://www.enqa.eu/membership-database/quality-board-for-icelandic-higher-education/ , [in English].
- Eurydice. (n.d.). Quality assurance in higher education. https://eurydice.eacea.ec.europa.eu/eurypedia/iceland/quality-assurance-higher-education , [in English].
- Háskólinn í Reykjavík. (n.d.). Quality Management. https://www.ru.is/en/about-ru/quality/quality-assurance , [in English].
- Háskólinn í Reykjavík. (n.d.). Quality Assurance System for Learning and Teaching at Reykjavik University. https://www.ru.is/en/about-ru/quality/quality-assurance-system-for-learning-and-teaching-at-reykjavik-university , [in English].
- Eurydice. (2025). National reforms in higher education. https://eurydice.eacea.ec.europa.eu/eurypedia/iceland/national-reforms-higher-education
- Government of Iceland. (2024). No 1165 30 September 2024 pertaining to quality assurance of learning, teaching and research in Icelandic higher education insti. https://www.government.is/library/01-Ministries/Ministry-of-Higher-Education--Science-and-Innovation/Rules%20Pertaining%20to%20QA%201165.pdf , [in English].
- NVAO. (n.d.). The quality assurance system of Flanders. https://www.nvao.net/en/the-quality-assurance-system-of-flanders , [in English].
- NVAO. (n.d.). About us. https://www.nvao.net/en/about-us , [in English].
- Eurydice. (2023). Quality assurance in adult education and training. https://eurydice.eacea.ec.europa.eu/national-education-systems/belgium-flemish-community/quality-assurance-adult-education-and-training , [in English].
- European Commission. (n.d.). EQAVET National Reference Points - Employment, Social Affairs and Inclusion. https://employment-social-affairs.ec.europa.eu/policies-and-activities/skills-and-qualifications/working-together/eqavet-european-quality-assurance-vocational-education-and-training/eqavet-national-reference-points_en , [in English].
- De Vlaamse Kwalificatiestructuur. (2020). The flemish qualification framework. https://vlaamsekwalificatiestructuur.be/wat-is-vks/meer-info-en-downloads/files/Brochure_FQF_EN.pdf , [in English].
- European Commission. (2023). Quality Assurance in VET: Flemish-speaking Belgium. https://ec.europa.eu/social/BlobServlet?docId=25987&langId=en , [in English].
- Flanders.be. (2019). Policy framework for VAC at an approved validation body. https://www.vlaanderen.be/en/validation-of-acquired-competencies/policy-framework-for-vac-at-an-approved-validation-body , [in English].
- ENQA. (2021). AEQES - Agency for Quality Assurance in Higher Education. https://www.enqa.eu/membership-database/aeqes-agency-for-quality-assurance-in-higher-education/ , [in English].
- OIT/Cinterfor. (2020). A european quality framework for apprenticeships. https://www.oitcinterfor.org/sites/default/files/file_publicacion/a_european_quality_framework_for_apprenticeships_en.final_.corr_.pdf , [in English].
- European Commission. (2023). Quality Assurance in VET: French-speaking Belgium. https://ec.europa.eu/social/BlobServlet?docId=25521&langId=en , [in English].