Перейти в головне навігаційне меню Перейти до головного Перейти на нижній колонтитул вебсайту

СУЧАСНІ ПРОБЛЕМИ НАВЧАННЯ МАЙБУТНІХ ФАХІВЦІВ БУДІВЕЛЬНОЇ ГАЛУЗІ УКРАЇНИ ЕНЕРГОЕФЕКТИВНИМ ТЕХНОЛОГІЯМ

Анотація

Актуальність. Повоєнна відбудова України та глобальний перехід до зеленої економіки зумовлюють потребу впровадження енергоефективних технологій у будівельній галузі. Автор зазначає, що проблема підготовки кадрів має системний характер, оскільки професійна освіта часто фрагментарно охоплює компетентності з енергоефективності, що ускладнює інтеграцію інформаційних технологій. У цьому контексті зростає нагальна потреба у формуванні цілісного підходу до підготовки кадрів і впровадження сучасних енергоефективних технологій у всіх ланках будівельної діяльності.

Мета: виявити й охарактеризувати сучасні проблеми навчання майбутніх фахівців вітчизняної будівельної галузі енергоефективним технологіям.

Методи: теоретичні (систематичний огляд літератури, контент-аналіз, класифікація бар’єрів); емпіричні (аналіз звітів міжнародних організацій, порівняльний аналіз українських і європейських практик); аналітичні (узагальнення результатів, інтерпретація взаємозв’язків).

Результати: виокремлено вісім взаємопов’язаних бар’єрів: відсутність єдиної системи навчання, потреба в міждисциплінарному підході, нестача практичних умінь, фінансові обмеження, недостатня підтримка керівництва, труднощі адаптації матеріалів, професійна інерція  та надмірна зарегламентованість процедур.

Висновки: виявлені чинники зумовлюють низький рівень впровадження інформаційних технологій у будівництві (Building Information Modeling, BIM) і технології перехресно-ламінованого брусу (Cross-Laminated Timber, CLT), що спричиняє потенційні втрати енергоефективності до 30 %. Рекомендовано подальше вдосконалення національної рамки стандартів, повне масштабування дуальної освіти та активізація партнерства з ЄС.

Ключові слова

енергоефективність, будівельна галузь, професійне навчання, бар’єри впровадження, компетентності.

pdf (англійська)

Біографія автора

Віталій Свиридюк

Доктор філософії, науковий співробітник відділу змісту та технологій професійної освіти Інституту професійної освіти НАПН України, https://orcid.org/0000-0001-8909-5680, e-mail: Vetal-79@i.ua


Посилання

  1. Andriushchenko, K. (2019). Energy efficiency of enterprises as a key factor in the development of the country's economy. Scientific Journal of Polonia University, 33(2), 36-49. https://doi.org/10.23856/3304
  2. Andrusiv, U., Popadynets, N., Zelinska, H., Krasnorutskyy, O., Yakubiv, V., Maksymiv, Y., Hryhoruk, I., Shchur, R., & Lapchyk, Y. (2023). Efficiency of use of fuel and energy resources of Ukraine: Assessment, simulation and forecasting. Polityka Energetyczna – Energy Policy Journal, 26(4), 63-80. https://doi.org/10.33223/epj/169743
  3. Deineko, L. V., & Tsyplitsyna, O. O. (2019). Opportunities and barriers of the Ukrainian industry transition to the circular economy. Environmental Economics, 10(1), 79-92. https://doi.org/10.21511/ee.10(1).2019.06
  4. European Commission. (2024, May 8). Energy Performance of Buildings Directive (EPBD). https://energy.ec.europa.eu/topics/energy-efficiency/energy-performance-buildings/energy-performance-buildings-directive_en
  5. European Training Foundation. (2025, March 15). Ukraine's Energy Innovative Hubs. https://www.etf.europa.eu/en/news-and-events/news/ukraines-energy-innovative-hubs
  6. Global Alliance for Buildings and Construction. (2024). Global status report for buildings and construction 2024-2025. United Nations Environment Programme. https://globalabc.org/global-status-report
  7. Hochman, G., & Timilsina, G. R. (2017). Energy efficiency barriers in commercial and industrial firms in Ukraine: An empirical analysis. Energy Economics, 63, 106-115. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2017.01.013
  8. International Energy Agency. (2024). Energy efficiency 2024: Analysis and key findings. https://www.iea.org/reports/energy-efficiency-2024
  9. International Energy Agency. (2025). Energy efficiency policy toolkit 2025: Buildings. https://www.iea.org/reports/energy-efficiency-policy-toolkit-2025/buildings
  10. Kharlamova, G., Nate, S., & Chernyak, O. (2016). Renewable energy and security for Ukraine: Challenge or smart way? Journal of International Studies, 9(1), 88-115. https://doi.org/10.14254/2071-8330.2016/9-1/7
  11. Kholod, N., & Evans, M. (2018). Improving Ukraine’s energy security: The role of energy efficiency. Pacific Northwest National Laboratory. https://www.osti.gov/servlets/purl/1566786
  12. Kuzior, A., Lyulyov, O., Pimonenko, T., & Kwilinski, A. (2021). Green energy in Ukraine: State, public demands, and trends. Energies, 14(22), 7745. https://doi.org/10.3390/en14227745
  13. Kryvomaz, T., Chmielewska, J., & Kanashchuk, T. (2020). The prospects of green building developing in Ukraine on example of Poland. Environmental Safety and Natural Resources, 36(4), 20-31. https://doi.org/10.32347/2411-4049.2020.4.20-31
  14. Mosannenzadeh, F., Di Nucci, M. R., & Vettorato, D. (2017). Identifying and prioritizing barriers to implementation of smart energy city projects in Europe: An empirical approach. Energy Policy, 105, 191-201. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2017.02.007
  15. Carlander, J., & Thollander, P. (2022). Barriers to implementation of energy-efficient technologies in building construction projects – results from a Swedish case study. Resources Environment and Sustainability, 11(100097), 100097. https://doi.org/10.1016/j.resenv.2022.100097
  16. Paeradigms. (2025). Skills for the green transformation: Toolkit. https://www.paeradigms.org/projects/skills-for-the-green-transformation
  17. Pashchenko, T. (2025). Energy-efficient reconstruction of Ukraine: Ecologically-oriented training of construction industry specialists. Professional Pedagogics, 1(28), 96-104. https://jrnls.ivet.edu.ua/index.php/1/en/article/view/966
  18. Trianni, A., Cagno, E., Thollander, P., & Backlund, S. (2013). Barriers to industrial energy efficiency in foundries: A European comparison. Journal of Cleaner Production, 40, 161-176. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2012.09.040
  19. Radkevych, V., Kruchek, V., Pryhodii, M., & Voronina-Pryhodii, D. (2024). Standards in vocational teacher education in Ukraine: Problems and fields of tension. In T. Deissinger & O. Melnyk (Eds.), Partnership-based governance and standardization of vocational teacher education in Ukraine (pp. 261–292). Wbv Media.
  20. Ryghaug, M., & Sørensen, K. H. (2009). How energy efficiency fails in the building industry. Energy Policy, 37(3), 984-991. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2008.11.001
  21. United Nations Development Programme Ukraine. (2023). Removing barriers to increase investment in energy efficiency in public buildings in Ukraine through the ESCO modality. https://www.undp.org/ukraine/projects/removing-barriers-increase-investment-energy-efficiency-public-buildings-ukraine-through-esco-modality-small-and-medium-sized
  22. Janasz, K., Wiśniewska, J., & Marks-Bielska, R. (2022). Modelling the energy sector in Ukraine with RES development scenarios. European Research Studies Journal, 25(4), 283-307. https://doi.org/10.35808/ersj/3082