ЄВРОПЕЙСЬКИЙ ДОСВІД ПІДГОТОВКИ УЧИТЕЛІВ ЗАКЛАДІВ ЗАГАЛЬНОЇ ОСВІТИ (НА ПРИКЛАДІ НІМЕЧЧИНИ, ФРАНЦІЇ ТА ІТАЛІЇ)
Анотація
Актуальність: інтеграційні процеси у відносинах країн Європи та України з питань організації освіти та суспільного життя актуалізують необхідність аналізу європейського досвіду з підготовки майбутніх учителів, однак процес реформування системи освіти наразі має безліч проблем у підготовці висококваліфікованих фахівців у галузі освіти.
Мета: визначення специфіки професійно-педагогічної освіти у провідних країнах Європейської Співдружності.
Методи: аналіз – для визначення стану професійно-педагогічної підготовки майбутніх учителів у Німеччині, Франції та Італії; узагальнення – для формулювання висновків щодо стану підготовки майбутніх учителів.
Результати: встановлено, що в німецькій педагогічній освіті кінцевою метою впровадження форм навчання на основі запитів є підвищення професіоналізації майбутніх учителів, що можна описати двома міжнародно відомими концепціями – це: «вчитель як рефлексивний практик» і «вчитель як дослідник»; визначено, що у Франції на всій території країни існують єдині стандарти педагогічної освіти, інтеграція теоретичної, практичної та дослідницької складових професійної підготовки; складання конкурсного іспиту на заміщення вакантної посади у навчальних закладах різних типів у зв’язку з належністю педагогічних кадрів до категорії держслужбовців, компетентнісний підхід до очікуваних результатів навчання; розкрито, що італійська система педагогічної освіти базується на «послідовній моделі» для вчителів середніх шкіл, де вимагається сильна дисциплінарна компетентність, за якою йде одно- або дворічна програма навчання.
Висновки: Німеччина оголосила про значні інвестиції в цифровізацію освіти. Країна готується до фундаментальних змін у навичках своєї робочої сили, впроваджуючи цифрові ініціативи та переорієнтовуючи систему навчання дорослих. Педагогічний колектив старіє, і Німеччина стикається з проблемою заміни великої кількості вчителів.
У Франції продовжується робота над покращенням освітніх результатів і зменшенням нерівності з підтримкою викладацького складу та збільшенням заходів фінансування. Органи влади стикаються з проблемою поєднання швидких темпів реформ з необхідністю консультацій із зацікавленими сторонами для забезпечення оптимального впливу.
Частка вчителів Італії, задоволених своєю роботою, є однією з найвищих у ЄС, але лише невелика частка вважає, що їхня професія цінується. Рівень вищої освіти є низьким, а перехід від освіти до роботи залишається складним навіть для висококваліфікованих людей.
Ключові слова
підготовка вчителів, німецька система педагогічної освіти, французька система педагогічної освіти, італійська система педагогічної освіти, особливості професійно-педагогічної освіти
Біографія автора
Тарас Олефіренко
Кандидат педагогічних наук, професор, декан педагогічного факультету Національного педагогічного університету імені М. П. Драгоманова, Україна
Микола Пригодій
Доктор педагогічних наук, професор, завідувач лабораторії електронних навчальних ресурсів Інституту професійної освіти НАПН України, Україна
Дар’я Вороніна-Пригодій
Науковий співробітник лабораторії зарубіжних систем професійної освіти і навчання Інституту професійної освіти НАПН України, Україна
Посилання
- Pryhodii, M. A. (2015). Vykorystannia komparatyvnoho analizu v doslidzhenniakh z porivnialnoi pedahohiky [The use of comparative analysis in research on comparative pedagogy]. Visnyk Chernihivskoho natsionalnoho pedahohichnoho universytetu. Seriia: Pedahohichni nauky [Bulletin of the Chernihiv National Pedagogical University. Series: Pedagogical sciences], 124, 292-294, [in Ukrainian].
- Saltykova, T. O. (2021). Osoblyvosti orhanizatsii profesiinoi pidhotovky vchyteliv u Frantsii [Peculiarities of the organization of professional training of teachers in France]. Innovatsiina pedahohika [Innovative pedagogy], 38, 182-187. https://doi.org/10.32843/2663-6085/2021/38.36, [in Ukrainian].
- Barbieri, N. (2010). Teacher Training in Italy. Universitat Valencia, 315-339. https://www.uv.es/atlantis2011/2011_2012/Teachers%20Training%20in%20Italy%20by%20NS%20Barbieri.pdf, [in Еnglish].
- Bauer, J., Diercks, U., Rösler, L., Möller, J. & Prenzel, M. (2012). Lehramtsstudium in Deutschland: Wie groß ist die strukturelle Vielfalt? [Teacher training in Germany: how big is the structural diversity?] Unterrichtswissenschaft [Educational Science], 40, H. 2, 101-120, [in German].
- Bernardi, C. (2009). Le «SSIS», Scuole di Specializzazione all’Insegnamento Secondario: riflessioni su un’esperienza decennale [The «SSIS», Schools of Specialization in Secondary Education: reflections on a ten-year experience]. Matematica nella Societa e nella Cultura [Mathematics in Society and Culture], 2, 1-18. https://www.researchgate.net/publication/268215639, [in Italian].
- Deissinger, Th., Braun, V., Melnyk, O.; Deissinger, T. & Braun. V. (Eds.). (2018). VET teacher education in Germany. Structural issues and fields of conflict in Business and Economics Education. In Improving teacher education for applied learning in the field of VET (pp. 29-72). Münster: Waxmann, [in Еnglish].
- Education and Training Monitor 2019. France. (2019). Vol. 2. Luxembourg: Publications Office of the European Union. https://education.ec.europa.eu/sites/default/files/document-library-docs/et-monitor-report-2019-france_en.pdf, [in Еnglish].
- European Commission. (2022). Conditions of service for teachers working in early childhood and school education (Last update: 24 August 2022). https://eurydice.eacea.ec.europa.eu/national-education-systems/germany/conditions-service-teachers-working-early-childhood-and-school, [in Еnglish].
- Former les enseignants de demain [Train the teachers of tomorrow]. (2020). Institut national supérieur du profes-sorat et de l’éducation. d’Aix-Marseille [National Higher Institute of Teaching and Education. from Aix-Marseille]. https://inspe.univ-amu.fr/sites/inspe.univ-amu.fr/files/media-ressources/livret_accueil_inspe_a4.pdf, [in French].
- Herzog, S. (2014). Über den Berufseinstieg hinaus: Berufsbiografien von Lehrerinnen und Lehrern im Blickfeld der Forschung [Beyond starting a career: professional biographies of teachers in the field of research]. In E. Terhart, H. Bennewitz, M. Rothland (Hrsg.), Handbuch der Forschung zum Lehrerberuf [Handbook of Research on the Teaching Profession] (pp. 314-338). Münster – New York: Waxmann, [in German].
- Keller-Schneider, M. & Hericks, U. (2014). Forschungen zum Berufseinstieg. Übergang von der Ausbildung in den Beruf [Research on career entry. Transition from education to work]. In E. Terhart, H. Bennewitz, M. Rothland (Hrsg.), Handbuch der Forschung zum Lehrerberuf [Handbook of Research on the Teaching Profession] (pp. 296-313). Münster – New York: Waxmann, [in German].
- Kotthoff, H.-G. & Terhart, E. (2014). «New» solutions to «old» problems? Recent reforms in teacher education in Germany. Revista Española de Educación Comparada, 22, 73-92, [in Еnglish].
- Kultus Minister Konferenz. (2022). Standing Conference of Ministers of Education and Cultural Affairs. https://www.kmk.org/, [in Еnglish].
- Lapostolle, G., & Mabilon, B. (2022). The reform of initial teacher training in France: between requirements and realities. Academia, 29, 51-62. https://doi.org/10.26220/aca.4091, [in Еnglish].
- Le site du Ministère de l’éducation nationale, de la jeunesse et des sports [The site of the Ministry of National Education, Youth and Sports]. (2022). Être Enseignant Aujourd'hui [Being a teacher today] https://www.devenirenseignant.gouv.fr/cid98754/etre-enseignant-aujourd-hui.html, [in French].
- Lutz, W., Butz, W. P., & Samir, K. C. (2014). World Population and Human Capital in the Twenty-First Century. OUP Oxford, [in Еnglish].
- Mantel, C., Kamm, E. & Buschor, Ch. (2022). International teaching internships for future teachers: potential and challenges for learning. Educational Research for Policy and Practice, 1-13. https://doi.org/10.1007/s10671-022-09313-4, [in Еnglish].
- Ministère dell'lstruzione e del Merito [Ministry of Education and Merit]. (2021). Recognition of the profession of teacher [Recognition of the teaching profession]. Legislative Decree № 15 of 28 January 2016. https://miur.gov.it/recognition-of-the-profession-of-teacher, [in Italian].
- Ministerium für Wissenschaft, Forschung und Kunst Baden-Württemberg [Ministry of Science, Research and Art Baden-Württemberg]. (2022). Die Studieninformation für Baden-Württemberg [The study information for Baden-Württemberg]. https://www.studieren-in-bw.de/waehrend-des-studiums/hochschulen-in-baden-wuerttemberg/paedagogische-hochschulen/, [in German].
- Monticelli, L. (2017). Un esempio di percorso integrato tra Scienze e Matematica progettato per la formazione del personale docente [An example of an integrated path between Science and Mathematics designed for the training of teaching staff]. Annali online della Didattica e della Formazione Docente [Online Annals of Teaching and Teacher Training], 9 (14), 240-256. https://doi.org/10.15160/2038-1034/1590, [in Italian].
- OECD. (2022). Education at a Glance 2022: OECD Indicators. Paris: OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/3197152b-en, [in Еnglish].
- Pastore, S. (2020). How Do Italian Teacher Trainees Conceive Assessment? International Journal of Instruction, 13 (4), 215-230. https://doi.org/10.29333/iji.2020.13414a, [in Еnglish].
- Severini, C. (April 26, 2022). Becoming a secondary school teacher in Italy. Italics Magazine. https://italicsmag.com/2022/04/26/teaching-becoming-a-secondary-school-teacher-in-italy/, [in Еnglish].
- Terhart, E. (2003). Teacher Education in Germany: Current State and New Perspectives. In B. Moon, L. Vlasceanu & C.L. Barows (Eds.), Institutional Approaches to Teacher Education within Higher Education in Europe: Current Models and New Developments (pp. 135-156). Bucharest/Romania: UNESCO/CEPES, [in Еnglish].
- Terhart, E. (2013). Teacher Education in Germany: traditional structure, strengths and weaknesses, current reforms. Scuola Democratica, 3, 1-9. https://www.researchgate.net/publication/303766987_Teacher_Education_in_Germany_traditional_structure_strengths_and_weaknesses_current_reforms, [in Еnglish].
- Voronina-Pryhodii, D. & Kravets, S. (2022). Regional Features of the European Public-Private Partnership System in the Field of Professional (Vocational) Education. Professional Pedagogics, 1 (24), 42-50. https://doi.org/10.32835/2707-3092.2022.24.42-50, [in Еnglish].
- Wen Chong, P. (2010). Comparative Analysis of Special Education Teacher Training in France and Norway: How effective, areas taught and recommendation for improvement. Journal for Educators, Teachers and Trainers JETT, 1, 87-95, [in Еnglish].